Arch Live ISO → Devuan Excalibur (OpenRC) — Debootstrap Kurulum Rehberi

Bu depo, Arch Linux Live ISO ortamından debootstrap ile hedef diske sıfırdan Devuan 6.0 "Excalibur" (systemd'siz, OpenRC tabanlı) kurmak için adım adım bir rehber içerir.

Rehberdeki paket adları, sürümler, init script'lerin varlığı ve dosya yolları tahmin edilmemiş, pkgmaster.devuan.org üzerindeki gerçek Excalibur paket indeksinden ve paketlerin içinden doğrulanmıştır (doğrulama tarihi: 2026-08-02). Doğrulanan ayrıntılar için Doğrulanmış Gerçekler bölümüne bakın.

---

🎯 Hedef Mimari

Katman	Seçim
Dağıtım	Devuan 6.0 Excalibur (Debian 13 Trixie tabanı)
PID 1	sysvinit-core
Servis yöneticisi	openrc (sysv-rc yerine geçer)
Oturum / yetki	elogind + libpam-elogind + polkitd
Aygıt yöneticisi	eudev
Kök dosya sistemi	BTRFS (@, @snapshots, @var_log) — /dev/nvme1n1
/home	BTRFS (@home) — ayrı disk, /dev/nvme0n1
Çekirdek	2 adet yedekli LTS 6.12.x çekirdeği
Önyükleyici	GRUB (UEFI) + kaynaktan derlenmiş grub-btrfs (OpenRC modu)
Snapshot	snapper + paketle gelen 80snapper APT hook'u
Bakım	btrfsmaintenance (cron modu), btrfs-assistant, snapper-gui
Bellek	zram-tools + elle yazılmış OpenRC init script'i
TRIM	BTRFS discard=async (fstrim.timer yok)
Masaüstü	XFCE 4.20 + LightDM + Xorg (Wayland yok)
Ses	PulseAudio 17 (PipeWire yok)
Ek paket yönetimi	Flatpak + Flathub

---

📋 Kurulum Aşamaları

#	Aşama	Dosya
1	Arch Live ISO ortamının hazırlanması, Devuan anahtarlığı ve GPG doğrulama	docs/01-arch-live-hazirlik.md
2	Disk bölümleme ve BTRFS subvolume mimarisi	docs/02-disk-btrfs.md
3	Debootstrap ile Excalibur tabanının indirilmesi	docs/03-debootstrap.md
4	Chroot ve temel OpenRC yapılandırması	docs/04-chroot-openrc.md
5	Çekirdek, GRUB, fstab	docs/05-kernel-grub-fstab.md
6	Snapper, APT hook, grub-btrfs, btrfsmaintenance, zram	docs/06-snapper-bakim-zram.md
7	XFCE, LightDM, PulseAudio, Flatpak, kullanıcılar	docs/07-xfce-ses-flatpak.md
8	Temizlik, unmount, yeniden başlatma	docs/08-temizlik-reboot.md
+	Ek: rollback, sorun giderme, saf openrc-init	docs/09-ek-rollback-sorun-giderme.md

Hazır dosyalar (rehber içinde heredoc olarak da veriliyor): files/

---

⚠️ Başlamadan Önce

VERİ KAYBI UYARISI. Rehberdeki disk aygıtı adları (/dev/nvme0n1, /dev/nvme1n1) örnektir. mkfs, sgdisk ve wipefs komutları hedefteki her şeyi geri dönüşsüz siler. Her komut bloğunda aygıt adı geçen satırların başına uyarı yorumu konmuştur; komutu çalıştırmadan önce lsblk -o NAME,SIZE,MODEL,SERIAL çıktısıyla doğrulayın.

Gereksinimler:

• UEFI modunda başlatılmış Arch Linux Live ISO (ls /sys/firmware/efi çıktı vermeli)
• Çalışan internet bağlantısı
• İki NVMe disk (biri kök, biri /home) — tek diskle de yapılabilir, bkz. Aşama 2 notu
• x86_64 (amd64) donanım

---

✅ Doğrulanmış Gerçekler

Bu rehberin dayandığı, Excalibur deposundan doğrudan doğrulanmış bulgular. Çoğu rehberin yanlış yaptığı noktalar burada:

1. Arch'ın debootstrap'ı Excalibur'u tanımaz — sid'e symlink atmak YANLIŞTIR

Debian'ın debootstrap paketi Devuan süitlerini içermez. Yaygın "çözüm" olan ln -s /usr/share/debootstrap/scripts/sid .../excalibur hatalıdır, çünkü Devuan'ın ceres script'i Debian'ın sid script'inden esaslı biçimde farklıdır:

# Devuan ceres script'inden (excalibur -> ceres symlink'i):
keyring /usr/share/keyrings/devuan-archive-keyring.gpg
devuan_required="devuan-keyring sysvinit-core"      # tabana zorla eklenir
case "$CODENAME" in excalibur|freia|ceres)          # merged-/usr zorunlu
    if [ "$MERGED_USR" = "no" ]; then error 1 ...

sid script'i kullanılırsa taban sistem sysvinit-core olmadan kurulur ve merged-/usr denetimi yapılmaz. Bu yüzden Aşama 1'de Devuan'ın kendi debootstrap paketi indirilip DEBOOTSTRAP_DIR ile kullanılır.

2. Excalibur deposunda systemd paketi hiç yok

systemd, systemd-sysv, libpam-systemd — üçü de Devuan merged deposunda mevcut değil (amprolla bunları ayıklıyor). libpam-elogind zaten Provides: libpam-systemd, logind, default-logind sağlıyor. Yine de Aşama 4'te bir APT pin'i konur; bu ileride bir Debian deposu eklenirse devreye girecek emniyet kemeridir. libsystemd0 bir istisnadır: PulseAudio dahil pek çok paket ona bağlıdır, yasaklanmamalıdır.

3. snapper paketi APT hook'unu zaten getiriyor

Ayrıca bir snapper-apt-plugin kurmaya gerek yok. snapper 0.10.6-1.2 paketi /etc/apt/apt.conf.d/80snapper dosyasını içeriyor ve şu koşullarla çalışıyor:

• /usr/bin/snapper var
• /etc/default/snapper içinde DISABLE_APT_SNAPSHOT ≠ yes
• /etc/snapper/configs/root mevcut

Yani hook, snapper -c root create-config / çalıştırıldığı anda kendiliğinden aktifleşir (Aşama 6).

4. grub-btrfs Debian/Devuan'da paketlenmemiştir

excalibur, excalibur-backports, excalibur-proposed-updates ve ceres süitlerinin hiçbirinde grub-btrfs yok. Kaynaktan derlenmelidir — iyi haber: üstkaynak Makefile yerleşik OpenRC desteği sunuyor:

make OPENRC=true SYSTEMD=false install

Bu, /etc/init.d/grub-btrfsd ve /etc/conf.d/grub-btrfsd kurar. grub-btrfsd çalışmak için inotifywait ister → inotify-tools paketi gerekir.

5. snapper ve zram-tools OpenRC init script'i getirmez

Paket	/etc/init.d/ script'i	Çözüm
elogind	✅ elogind	—
eudev	✅ eudev	—
dbus	✅ dbus	—
cron	✅ cron	—
lightdm	✅ lightdm	—
network-manager	✅ network-manager	—
snapper	❌ (yalnız systemd unit/timer)	cron + elle init script (Aşama 6)
zram-tools	❌ (yalnız systemd unit)	elle init script (Aşama 6)
btrfsmaintenance	❌ (systemd unit)	paketin ...-refresh-cron.sh cron modu

snapperd D-Bus ile aktive olur (/usr/share/dbus-1/system-services/org.opensuse.Snapper.service), bu yüzden systemd olmadan da sorunsuz çalışır.

6. BTRFS discard=async zaten çekirdek varsayılanıdır

btrfs-progs belgelerinden: "(default: async when devices support it since 6.2)". Kurulacak çekirdek 6.12 LTS olduğu için fstrim.timer olmaması bir sorun değil. Yine de fstab'a açıkça yazılır ve btrfsmaintenance içinde BTRFS_TRIM_PERIOD="none" bırakılır ki iki mekanizma çakışmasın.

7. XFCE, PipeWire'ı sürüklemez

xfce4 metapaketi PipeWire'a bağlı değil. xfce4-pulseaudio-plugin yalnızca Recommends: pulseaudio | pipewire-pulse diyor ve ilk alternatif PulseAudio. pulseaudio paketini açıkça kurmak yeterli.

8. Doğrulanmış paket sürümleri (2026-08-02, excalibur/main amd64)

Paket	Sürüm		Paket	Sürüm
openrc	0.56-1		snapper	0.10.6-1.2
sysvinit-core	3.14-4devuan1		snapper-gui	0git.960a94834f-6.1
elogind	255.17-2		btrfs-assistant	2.1.1-1+b1
eudev	3.2.14-4		btrfsmaintenance	0.5.2-1
linux-image-amd64	6.12.94-1		zram-tools	0.3.7-1
xfce4	4.20.1		flatpak	1.16.6-1~deb13u1
lightdm	1.32.0-6devuan1+excalibur2		pulseaudio	17.0+dfsg1-2+b1

9. Excalibur imza anahtarı

pub   rsa4096 2022-09-22 [SC]
      9F8D 6C74 DE66 1075 FD17  1BE3 B398 2868 D104 092C
uid   Devuan Release Signing (Excalibur) <repository@devuan.org>

dists/excalibur/InRelease bu anahtarla imzalıdır (Suite: stable, Version: 6.0, Codename: excalibur). Aşama 1 bu zinciri uçtan uca doğrular.

---

🔁 Kurulumdan Sonra

• Snapshot'a geri dönüş: docs/09-ek-rollback-sorun-giderme.md
• GRUB menüsünde "Devuan snapshots" alt menüsü grub-btrfsd tarafından otomatik güncellenir; elle tetiklemek için rc-service grub-btrfsd restart.